Plagen in de boomgaard

Inhoud[Verberg]

1. Appelbloedluis

Wat zie ik?
In een witte waslaag komen veel donkergekleurde luizen die bij aanraking bloederige vlekken veroorzaken. Aangetaste bladoksels gaan verdikkingen vertonen, die later op kankerachtige plekken lijken (de z.g. bloedluiskanker).

Waar komt dit door?
De veroorzaker is de appelbloedluis. De luizen overwinteren op de wortelhals van de bomen en op eventuele wortelopslag. Door het zuigen aan de scheuten kan veel schade ontstaan bovendien worden de vruchten besmeurd en is het plukken een vieze bezigheid.

Wat is er aan te doen?
De opslag onder de bomen in het voorjaar wegsnoeien. Aangetaste plekken insmeren met een wondafdekmiddel en zorgen voor veel oorwormen in de boom. Oorwormen vreten veel luizen. Door voor deze beesten schuilpotten op te hangen kan de plaag biologische worden bestreden.

2. Bacterievuur

Wat zie ik?
Plotseling worden bloemclusters en jonge scheuten zwart. Het blad verwelkt en wordt leerachtig. De ziekte komt vooral voor op peer maar houtsoorten als appel, meidoorn en cotoneaster en vele anderen kunnen ook worden aangetast.

Waar komt dit door?
Op de aangetaste takken komen vaak cremeachtige druppels voor. Dit is het bacterieslijm die de verspreiding veroorzaakt.

Wat is er aan te doen?
Aangetaste delen direct minstens 50 centimeter onder de aantasting wegzagen en afvoeren. Snoeimateriaal ontsmetten met bijvoorbeeld spiritus.

3. Bessebladwesp 

Wat zie ik?
Aan de voet van de rode- en kruisbessenstruiken verrijzen ongeveer half april kleine gaatjes in de bladeren. Later wordt de vreterij grover en zitten de zogenaamde bastaardrupsen aan de randen van de bladeren. Daarna is spoedig de gehele struik kaalgevreten.

Waar komt het door?
De vreterij wordt veroorzaakt door de larven van de bessebladrups. Deze larven worden bastaardrupsen genoemd. De eitjes worden ongeveer begin april afgezet langs de hoofdnerf aan de onderzijde van de bladeren. Altijd aan de voet van de boom, en zijn makkelijk te vinden.

Wat is er aan te doen?
Begin april regelmatig controleren of er eitjes zijn afgezet en of er al gaatjes in de bladeren aanwezig zijn en deze verwijderen. Op deze wijze is een aantasting te voorkomen. Bij ernstige aantasting een bestrijding met een rupsenmiddel uitvoeren.

4. Fruitspint 

Wat zie ik?
Bladeren krijgen een lichtbruine, later zelfs bruine grondkleur. Hierdoor blijft de vruchtmat achter en kleuren de vruchten niet. Waar komt dit door? De veroorzaker is het fruitspint. De spitmijten zuigen aan de bladeren en de cellen sterven daardoor af. Wanneer een blad bruin wordt is 70% van de cellen dood.

Wat is er aan te doen?
Probeer een biologisch evenwicht te krijgen en te houden. Haal eind juli begin augustus scheuten met roofmijten bij een fruitteler. Hang per m3 hout 2 a 3 scheuten met roofmijten op. Ze zullen niet door de boom verplaatsen en het evenwicht herstellen.

5. Krulziekte van de perzik 

Wat zie ik?
Direct na het uitlopen van de knoppen vertonen de perzikblaadjes een gebobbeld en opgezwollen uiterlijk. Ze zijn misvormd en verkleuren geelgroen tot rood en krullen om. Vandaar krulziekte van de perzik.

Waar komt dit door?
De aantasting wordt veroorzaakt door een schimmel die zich onder de oppervlakte van de opperhuid ontwikkelt. Begin juni wordt blad wazig wit en valt af zodat begin juli de boom weer gezond lijkt.

Wat is er aan te doen?
Ook zorgen voor een goede conditie van de boom.

6. Meeldauw

Wat zie ik?
Scheuten van planten worden wit, soms op sommige gewassen komen ook witte vlekken voor. Geleidelijk breidt het zich uit en de conditie van het gewas gaat zienderogen achteruit.

Wat is er aan te doen?
Ecologische bestrijdingswijze: spuiten met een mengsel van 1 deel volle rauwe koemelk en 9 delen water.

7. Perepokziekte 

Wat zie ik?
Reeds bij het ontplooien van de bladeren worden geelgroene vlekjes waargenomen aan weerszijden van de hoofdnerf. Het blad zwelt enigszins op zodat er puistjes of pokken ontstaan, vandaar de naam. Deze vlekken verkleuren later meestal rood, daarna bruin en dor.

Waar komt het door?
Meestal zijn meerdere bladeren aan de twijg aangetast. Deze bladeren komen uit geïnfecteerde knoppen waarin de veroorzakers "De perepok mijt" heeft overwinterd.

Wat is er aan te doen?
Als er enkele bladeren zijn aangetast kan door deze tijdig af te plukken, voordat de bladeren bruin worden en de mijten de pokken hebben verlaten, een goede bestrijding worden verkregen.

8. Pereroest 

Wat zie ik?
Op de bladeren verrijzen in de voorzomer geel/oranje plekjes die aan de onderzijde van het blad een bruin bultje vormen. Bij ernstige aantasting komen diverse plekjes op een blad voor.

Waar komt het door?
De veroorzaker van de plekjes is een zwam die perenroest wordt genoemd. Deze roest gebruikt de Juniperus conifeer als winterwaardplant en de peer als zomergast. De roestziekte treedt de laatste jaren erg op vooral op onbespoten bomen.

Wat is er aan te doen?
Aangetaste Juniperus bomen verwijderen.

9. Rode wilgen houtrups 

Wat zie ik?
In sommige boomstammen komen gaten voor waaruit boormeel komt welke zurig ruikt. Ook in stammen van Elsen, Wilgen en Populieren kunnen deze gangen voorkomen.

Waar komt dit door?
De veroorzaker is de wilgenhout rups welke ongeveer vijf jaar in het hout leeft. Daarna verlaat de pink dikke rups, welke roodbruin van boven en aan de onderzijde gel wit is, de stam en zoekt ze een geschikte plaats om te verpoppen.

Wat is er aan te doen?
Door in de gangen benzine, carbid of mottenballen aan te brengen en ze daarna af te dichten kan een redelijke bestrijding worden verkregen.

10. Schurft

Wat zie ik?
In natte perioden komen zwarte vlekjes op de peren en appels, die langzaamaan groter en talrijker worden en geleidelijk bijna de gehele vrucht bedekken.

Waar komt dit door?
De aantasting wordt veroorzaakt door een schimmel die toeslaat wanneer de boom gedurende langere tijd nat blijft. (bladnatperiode > 4 uur) De aantasting begint vaak op de vruchten, maar kan ook overgaan op het blad.

Wat is er aan te doen?
Dit is één van de lastigste aantastingen en nat weer kan voor veel onheil zorgen. Ecologische bestrijding richt zich voornamelijk op het beperken van de schade. Dit kan op drie manieren:
door het aanplanten van minder gevoelige rassen
door veel open ruimte in de boom te snoeien, zodat de bomen sneller droog zijn.
door telkens zo snel mogelijk de aangetaste vruchten te verwijderen, wat de kans op uitbreiding van de besmetting verkleint.

11. Vogelvraat 

Wat is er aan te doen?
Voor kersenbomenbomen en bessenstruiken zijn eigenlijk alleen netten effectief. Bij appel en perenbomen moet men trachten te voorkomen dat de vogels "de val" op de boomgaard krijgen. 's Morgens om ca. 9.00 uur en 's middags om 17.00 uur enkele keren verjagen en steeds valfruit oprapen. Het vroegtijdig aanbrengen van trilband wil ook nog wel eens helpen.

Breng ook schrikband aan tussen de bomen en hang CD's aan een touwtje in de bomen. Het schrikband verjaagd met wind door een naar geluid. De CD's spiegelen in de zon en verontrusten zo de vogels.

12. Wintervlinder 

Wat zie ik?
In het voorjaar verschijnen er meestal ronde gaatjes in de bladeren. Ook tussen de bloemclusters kan vreterij optreden, vooral onder grote bomen zoals eiken en wilgen kan de schade aanzienlijk zijn.

Waar komt het door?
De vreterij wordt veroorzaakt door de rupsen van de wintervlinder. De vlinder heeft in het najaar de eitjes afgezet waaruit in het voorjaar de rupsen komen die de vreterij veroorzaken. Wintervlinder rupsen zijn te herkennen doordat ze altijd in de vorm van een vraagteken (?) op het blad zitten. De wintervlinder behoort tot de groep van vlinders waarvan de vrouwtjes niet kunnen vliegen. Zij zijn genoodzaakt om tegen de stam van de boom omhoog te kruipen om op de takken de eieren af te zetten. ?

Wat is er aan te doen?
De vrouwtjes zijn zeer goed te vangen door lijmbanden aan te leggen. Deze banden ingesmeerd met rupsenlijm worden op een glad gedeelte van de stam aangebracht. De banden moeten aangebracht worden voordat het blad van de bomen valt en blijven zitten totdat het blad weer aan de bomen staat.Zodat er geen beesten onder de band door kunnen kruipen.

13. Zuringbladwesp 

Wat zie ik?
In september-oktober komen boorgaatjes in de vruchten voor die bij aansnijden slechts 1 a 2 centimeter diep blijken te zijn. Soms is in de boorgang nog een bastaardrups aanwezig.

Waar komt het door?
De veroorzaker van de aantasting is de larve van de zuring bladwesp. Zij leven op diverse onkruiden waarvan zuring en perzikblad de bekendste zijn. In de herfst zoeken de larven schuilplaatsen om te overwinteren en boren zich dan o.a. in appels. Vaak verlaten ze de schuilplaats weer en boren zich later weer in een andere vrucht. Zo kan een ernstige schade ontstaan.

Wat is er aan te doen?
De bastaardrupsen komen vooral op onkruiden voor, die onder de bomen groeit. Door de onkruiden onder de bomen kort te houden wordt een goede bestrijding verkregen.

Additional information